Làm người mới bắt đầu

Trong thời gian tu tập ở Ấn Ðộ, sự tu tập của tôi có khuynh hướng nhắm về một mục tiêu và sự thành đạt nào đó. Mặc dầu công phu khá vất vả nhưng tôi tự cho là mình rất tiến bộ, và đang tiến bước đều đặn trên con đường đi đến giải thoát.

Khi tôi trở về Mỹ thăm nhà, lúc ấy quyển “Thiền tâm, sơ tâm” (Zen Mind Beginner’s Mind) của thiền sư Shunryu Suzuki mới được xuất bản. Khi đọc tựa đề ấy, tôi nghĩ: “Ồ, mình biết cuốn đó nói gì rồi. Nó có nghĩa là khi mới tu thì ta chỉ có cái sơ tâm, cái tâm lúc ban đầu mà thôi. Sau khi tu tập một thời gian, ta đạt được những kinh nghiệm siêu việt, cho đến một ngày ta thành tựu hoàn toàn, và ta có được cái gọi là thiền tâm.”

Tôi không mua quyển sách ấy vì cho là mình không cần đến. Vài tháng sau, khi tôi trở lại Ấn Ðộ, một người quen gởi tặng tôi quyển “Thiền tâm, sơ tâm” ấy. Khi đọc xong, tôi mới biết là mình đã hoàn toàn hiểu sai trật hết. Nó không phải là về vấn đề làm thăng hoa cái sơ tâm thấp bé của mình, để rồi một ngày ta có được một thiền tâm siêu việt phi thường. Mà nếu có chăng, thì thật ra đó lại là chuyện hoàn toàn ngược lại.

Sự tu tập là làm sao để ta có thể kinh nghiệm được những sự việc bình thường chung quanh mình một cách trọn vẹn, thay vì cứ chạy theo đuổi bắt những việc phi thường, viển vông và xa xôi. Chính ngay trong cái tâm bình thường ấy mà ta có thể tìm thấy được Phật tâm, khi ta thôi không còn mong cầu một cái gì khác đặc biệt hơn nữa xảy ra.

Có mặt trọn vẹn với tâm bình thường của mình – không kỳ vọng, không so sánh – chính là sơ tâm. Cũng giống như thiền sư Suzuki Roshi diễn tả, sự bao la và tự tại của một sơ tâm, tự nó đã là một sự thành tựu rồi: “Trong một sơ tâm nhiều việc có thể xảy ra, nhưng trong tâm của một nhà chuyên môn thì chuyện ấy rất là hiếm.”

Bây giờ tôi hiểu rằng, trên con đường tu học, làm một người mới bắt đầu là một điều rất may mắn. Là một người mới bắt đầu có nghĩa là ta có một cái nhìn mới, trong sáng, biết cởi mở trước những kinh nghiệm và không dè dặt. Nó có nghĩa là ta không bị ràng buộc bởi những thành kiến và ý niệm về việc gì sẽ xảy ra, việc gì nên xảy ra, việc gì phải xảy ra, và việc gì đáng xảy ra cho ta.

Buông bỏ hết những ý niệm và mong cầu sẽ khiến cho sự tu tập của ta trở nên sinh động hơn, chứ không phải là trì trệ đi. Hiểu được việc ấy, tôi tự nhủ: “Tôi chỉ là một người mới bắt đầu, và hy vọng sẽ tiếp tục mải mải được làm một người mới bắt đầu.”

none

none

MUA THỈNH KINH SÁCH PHẬT HỌC

DO NXB LIÊN PHẬT HỘI PHÁT HÀNH